پلاسنتا اکسترکت در درمان زخم به فرآورده‌های مشتق از جفت اشاره دارد که به‌دلیل وجود پپتیدها، پروتئین‌ها و مولکول‌های زیستی مختلف، از نظر اثر بر التهاب، استرس اکسیداتیو، فیبروبلاست‌ها و ماتریکس خارج‌سلولی مورد توجه قرار گرفته‌اند. با این حال عصاره پلاسنتا، غشای آمنیون، فرآورده‌های سلولی و سلول‌های بنیادی مشتق از جفت یکسان نیستند و شواهد هر گروه را نباید مستقیماً به گروه دیگر تعمیم داد.
پلاسنتا اکسترکت چگونه ممکن است به ترمیم زخم کمک کند؟
ترمیم زخم از مراحل هموستاز، التهاب، تکثیر سلولی و بازآرایی تشکیل می‌شود. در مطالعات آزمایشگاهی و پیش‌بالینی، فرآورده‌های مشتق از جفت با اثرات ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی، حمایت از فیبروبلاست‌ها، ساخت ماتریکس خارج‌سلولی و در برخی مدل‌ها حمایت از رگ‌زایی مرتبط بوده‌اند.
پلاسنتا اکسترکت LifeCell موجود در داروناب
محصول عصاره پلاسنتا، پودر منشاء جنین لایف سل LifeCell در داروناب موجود است. برای سایر محصولات نیز می‌توانید صفحه برند لایف سل را ببینید.
نحوه استفاده روی زخم، تزریق، دوز یا حلال باید دقیقاً مطابق بروشور و مجوز رسمی همان محصول باشد و از عنوان تجاری به‌تنهایی نمی‌توان مسیر مصرف را نتیجه گرفت.
مکانیسم‌های احتمالی در ترمیم زخم
- تعدیل التهاب: التهاب مزمن یکی از عوامل تأخیر ترمیم است.
- کاهش استرس اکسیداتیو: محیط اکسیداتیو شدید می‌تواند عملکرد سلول‌های ترمیمی را مختل کند.
- حمایت از فیبروبلاست‌ها: این سلول‌ها در ساخت کلاژن و ماتریکس جدید نقش کلیدی دارند.
- حمایت از ماتریکس خارج‌سلولی: ECM بستر مهاجرت سلول‌ها و سازمان‌دهی بافت جدید است.
- حمایت از رگ‌زایی: در برخی مدل‌های پیش‌بالینی اثر بر مسیرهای مرتبط با تشکیل عروق جدید گزارش شده است.
برای چه زخم‌هایی ممکن است درمان‌های زیستی مطرح شوند؟
درمان‌های زیستی بیشتر در زخم‌های پیچیده یا دیرترمیم بررسی می‌شوند؛ اما علت زخم تعیین‌کننده است. زخم دیابتی، زخم فشاری، زخم جراحی و زخم ایسکمیک درمان پایه یکسانی ندارند. در زخم ایسکمیک، اصلاح خون‌رسانی باید در اولویت باشد.
آیا پلاسنتا برای زخم دیابتی مفید است؟
برخی فرآورده‌های مشتق از جفت و آمنیون در زخم دیابتی نتایج امیدوارکننده نشان داده‌اند، ولی بسیاری از این مطالعات روی غشاها یا allograftهای جفتی/آمنیونی انجام شده‌اند و نباید آنها را معادل عصاره پلاسنتا دانست. در زخم پای دیابتی، کنترل فشار، عفونت، خون‌رسانی و وضعیت متابولیک پایه درمان است.
پلاسنتا جای پانسمان مناسب را می‌گیرد؟
خیر. انتخاب پانسمان بر اساس میزان ترشح، عمق، عفونت، وضعیت پوست اطراف و مرحله ترمیم انجام می‌شود. برای آشنایی بیشتر می‌توانید مقاله پانسمان هیدروکلویید و پانسمان هیدروفایبر را بخوانید.
اول باید خود زخم ارزیابی شود
قبل از انتخاب هر درمان زیستی باید خون‌رسانی، عفونت، نیاز به دبریدمان، فشار، اصطکاک و تعادل رطوبت بررسی شود. اگر درباره دبریدمان تردید وجود دارد، مقاله کدام زخم را نباید دبرید کرد؟ را ببینید.
پلاسنتا و عفونت زخم
پلاسنتا اکسترکت جای درمان عفونت فعال را نمی‌گیرد. در صورت علائم عفونت یا شک به بیوفیلم، ارزیابی تخصصی لازم است. در مقاله زخم سودومونا درباره نشانه‌ها و اصول کنترل این عفونت توضیح داده شده است.
فواید احتمالی
- حمایت از محیط بیولوژیک ترمیم
- اثر ضدالتهابی احتمالی
- حمایت از فعالیت فیبروبلاست‌ها و ECM
- اثر آنتی‌اکسیدانی احتمالی
- امکان استفاده به‌عنوان درمان کمکی در برخی زخم‌ها، در صورت تأیید کاربرد فرآورده
معایب و عوارض احتمالی
بسته به فرآورده و روش مصرف، عوارض می‌تواند شامل درد، تحریک موضعی، التهاب یا حساسیت باشد. در فرآورده‌های زیستی، کیفیت فرآوری، استریلیتی، غربالگری منبع و قابلیت ردیابی اهمیت بالایی دارد. در روش‌های تهاجمی نیز خطر عفونت باید جدی گرفته شود.
آیا باعث بسته شدن سریع زخم می‌شود؟
نمی‌توان زمان ثابت یا تضمین‌شده‌ای برای بسته شدن زخم اعلام کرد. سرعت ترمیم به علت زخم، اندازه و عمق، عفونت، خون‌رسانی، فشار، تغذیه، دیابت و درمان‌های همزمان بستگی دارد.
چه زمانی ارزیابی کلینیک زخم مهم است؟
زخم‌های مزمن، عمیق، بدبو، دارای بافت سیاه، ترشح چرکی، درد رو به افزایش، تب یا زخم‌هایی که روند بهبود مناسبی ندارند بهتر است تخصصی بررسی شوند. برای اطلاعات بیشتر صفحه کارشناس زخم، کلینیک زخم و هوم ویزیت تهران را ببینید.
خرید پلاسنتا اکسترکت لایف سل
برای مشاهده مشخصات و موجودی محصول از صفحه پلاسنتا اکسترکت LifeCell استفاده کنید و سایر محصولات را در برند لایف سل ببینید.
سؤالات متداول
آیا پلاسنتا اکسترکت برای زخم باز مناسب است؟
این موضوع به اندیکاسیون و مسیر مصرف همان محصول بستگی دارد و نمی‌توان هر فرآورده پلاسنتا را صرفاً به دلیل منشأ آن روی زخم باز استفاده کرد.
آیا برای زخم دیابتی مناسب است؟
فرآورده‌های مشتق از جفت در زخم دیابتی مطالعه شده‌اند، اما نوع محصول بسیار مهم است و درمان پایه زخم دیابتی همچنان باید کامل انجام شود.
آیا زخم عفونی را درمان می‌کند؟
خیر، نباید جایگزین کنترل عفونت و درمان استاندارد زخم عفونی شود.
جمع‌بندی
پلاسنتا اکسترکت از نظر زیست‌شناسی ترمیم زخم موضوعی قابل توجه است و شواهد پیش‌بالینی درباره التهاب، استرس اکسیداتیو، فیبروبلاست‌ها و ماتریکس خارج‌سلولی وجود دارد. با این حال نوع دقیق فرآورده تعیین‌کننده است و ارزیابی علت زخم، خون‌رسانی، عفونت، فشار، دبریدمان و انتخاب پانسمان پایه همیشه مقدم است.